دکتر احد علیخانی ، متخصص بخش معدن در گفتگویی با دنیای توسعه پیرامون شرایط لازم برای توسعه واقعی معادن ، گفت: مهمترین اقدام در این راستا ایجاد شفافیت در فعالیت معادن است که امروز به عنوان حلقه مفقوده در شرکتهای معدنی با آن رویرو هستیم اینکه برخی شرکت ها در بورس پذیرفته شوند و صورتهای مالی را در کدال افشاء می کنند ، کمترین مقدار لازم برای شفافیت است که در حال حاضر عنوان می شود.
وی افزود:شفافیت یعنی اینکه پروژه های معدنی به چه صورت شروع، تامین مالی و هزینه های مختلف آن انجام می شودشفافیت در معادن شامل داده ها، تصمیم گیری و هزینه کرد مجموعه ها می باشد و دیگر اینکه مدیران چگونه انتخاب می شوند و بر مبنای کدام ارزیابی تغییرات صورت می گیرد ئو هیئت مدیره ها از کجا دستور می گیرند ، چرا پروژه ها تغییر پیدا می کنند و غیره می شود
علیخانی با اشاره به اینکه اگر شفافیت به عنوان بزرگترین دشمن رانت انجام شود ، تصمیمات و تمامی رویه ها، کارشناسی انجام می شود، اظهار داشت: در قانون تجارت در ماده 124 و 129 به صراحت عنوان شده که مدیر در جایی که منافعی دارد نباید پستی داشته باشد بطوریکه کارفرما و پیمانکار نباید یکی شود بطوریکه اگر فردی در جایی عضو هیئت مدیره و در مجموعه دیگری مدیرباشد، آسیب های فراوان رانتی و فسادآمیز وارد می کند
این متخصص معدن با تاکید بر این مطلب که بزرگترین عامل توسعه، شفافیت است، یادآور شد: امروز با چالش واحدهای معدنی و صنعتی روبرو هستیم که با تصمیمات سیاسی و غیرکارشناسی در فضایی غیرشفاف باعث این معضل شده اند.
وی در ادامه خاطرنشان شد: دیگر عوارض عدم شفافیت ، تغییرات پی در پی مدیران است که در ابتدای این چرخه با عدم گزینش و ارزیابی صحیح و با فشارهای سیاسی انتخاب شده و مرتبا در حال تغییر می باشند و در این چرخه معیوب هیچ مدیری عواقب عملکرد خود را بر عهده نخواهد گرفت و پاسخگو نخواهد بود و از این رهگذر اتلاف منابع به دنبال خواهد بود
علیخانی ، ورود شرکتهای معدنی به کارهای غیرتخصصی را سبب اتلاف سرمایه و نیروی انسانی دانست و افزود: متاسفانه شاهد این مسئله هستیم که مسیر شرکتهای معدنی را جریان های سیاسی تعیین می کنند تا طرحهای توسعه ای کارشناسی و تخصصی، افرادی در بنگاه سیاسی با دخالت در شرکتهای معدنی و صنعتی ، مسیر سرمایه گذاری ها را به خارج از ریل صحیح خود می برند
وی معضل دیگر این بخش را ، عنوان سودهای غیرواقعی در شرکتهای معدنی و صنعتی عنوان کرد که گمراه کننده است بطوریکه بخش عمده سود اعلامی و محرض صورتهای مالی این مجموعه ها ناشی از تسعیر نرخ ارز می باشد، بطوریکه با صادرات مواد خام ، درآمد ارزی حاصل شده که در مدتی نتوانسته اند وارد کشور کنند پس از اینکه نرخ ارز در داخل افزایش یافت ، درآمد های صادراتی به نرخ جدید وارد کشور شد، به عنوان سود اعلام می کنند
این متخصص معدن عنوان کرد: چالش دیگری که هزینه ها را افزایش داده و از طرفی درآمد را کاهش می دهد ، ایجاد شرکتهای چند لایه و تو در تو است که آفت بزرگ اقتصاد کشور شده است
وی نکته مهم در بخش معدن را، اکتشافات کانسارهای پنهان ذکر کرد و افزود: تمای معادن فعلی در ایران که استخراج می شوند، در سطح زمین بوده و با دسترسی سطحی و سابقه قدیمی بوده اند و این معادن روزی تمام می شوند به هین دلیل باید اکتشافات لازم برای آن روز انجام شود و در زمان لازم مورد بهره برداری قرار گیرند ، این در حالیست که ،در حال حاضر 5 درصد پهنه کشور مورد اکتشاف قرار گرفته و در مقابل 90 درصد حبس محدوده های معدنی که فاجعه بار است را داریم.دیگر اینکه می بایست استخراج فرا سرزمینی بطور جدی مورد توجه قرار گیرد و فرصتی برای سرمایه گذاری سودآور باشد وهوشمند سازی معادن نکته بسیار مهمی است که از آن غفلت شده است و سبب خام فروشی در این بخش شده است
علیخانی در پایان تاکید کرد: انتخاب هیئت مدیره غیرتخصصی در شرکتهای معدنی و صنعتی ، سنگ بنای اشتباهی است که در عملکرد نهایی و خروجی این مجموعه ها به دلیل عدم تخصص این افراد در حوزه معدن ، فارغ از اینکه بومی یا غیر بومی منطقه فعالیت معادن باشند، اثرگذار است بطوریکه وقتی سنگ بنا را بر استفاده از نیروی انسانی متخصص بگذاریم ، قاعدتا افراد متخصص این بخش در مناطق معدنی بیشتر خواهند بود و بدنبال آن افراد بومی بر مسند کار خواهند بود و منابع تحصیل شده را در مسیر درست هزینه و سرمایه گذاری می کننند و در نتیجه توسعه معدن رقم خواهد خورد